ZAGADNIENIE BŁĘDÓW

Raczej osobne jest zagadnienie błędów  z dziedziny wiedzy osobistej utrwalonych w osobowości danego człowieka i za­barwionych uczuciowo. Chodzi tu nasamprzód o różnego pokroju przesądy, o przekonania mniej lub więcej magiczne, np. co do „feralnej trzynastki” bądź „szczęśliwej siódemki”, o uprzedzenia ubrane w szatę argumentów naukowych: razem wziąwszy, o to wszystko, co ongiś jako tzw. idole, … Read More


W ŚWIETLE BADAŃ

Ze stanowiska nauczyciela, znużonego nieraz małą skutecznością pracy uczniów i własnej, twierdzić można by paradoksalnie, że wiedza uczniów na różnych piętrach nauczania składa się przeważnie, jeśli nie całkowicie, właśnie z błędów, tj. z błędnych wiadomości, z błędnego poznania praw naukowych, z błędnego ro­zumienia teorii itp.; nie mówiąc już o niedostatecznych umiejętnościach na odcinku zastosowania wiadomości … Read More


DEFORMACJE WIEDZY

Wiedza osobista jest zawsze mniej lub więcej zniekształconą wiedzą obiektywną; w każdym razie jeśli chodzi o jej część nau­kową. Nie ma możliwości po temu, aby stanowiła wierne jej od­zwierciedlenie. Oczywiście osobno trzeba brać w rachubę fakt, że stanowi można by rzec jej mikroskopijną cząstkę. Wszak wiedza obiektywna lawiną narasta, natomiast możliwości uczenia się i nauczania … Read More


AKTYWNE PRZEDSTAWIENIE

Przede wszystkim więc aktywnie przeciwsta­wia się procesowi zapomnienia, zwłaszcza w dziedzinach wiedzy nawiązujących do przedmiotów szkolnych. Unowocześnia poglądy teoretyczne, zdobywa wiadomości nowe i dodatkowe powiązania z już rozporządzanymi. Mówi się, że swą wiedzę pogłębia. Po­średnio podtrzymuje i rozwija zainteresowania intelektualne. Wy­ostrza zmysł krytyczny i wysubtelnia nastawienia intelektualne. Coraz bardziej ceni wiedzę, aczkolwiek coraz lepiej zdaje … Read More


NOWO NABYWANE SKŁADNIKI

Dzięki temu jedne składniki nowo nabywanej wiedzy obiektywnej są bardzie^prawdopodobne od innych, inne są bardziej wątpliwe; jedne są całkiem pewne, inne nieprawdo­podobne, a nawet niemożliwe itp. Wprawdzie pamięć (dorosłego nie kształcącego się) coraz bardziej zawodzi, jednakże „sieć” na­stawień intelektualnych utrzymuje się. Gdy tylko życie stawia dorosłego w obliczu sytuacji, w których wiedza szkolna, ongiś na­byta, … Read More


W PRACY ZAWODOWEJ

To samo w zasadzie odnosi się do dorosłych, którzy ukończyli tylko szkołę podstawową lub tylko średnią, z tym uzupełnieniem, że proces „wypłukiwania” zasobów wiedzy, wyniesionych ze szko­ły, oraz „kostnienia” i zniekształcania się tego, co z niej pozostało, rozpoczyna się odpowiednio wcześniej.Czy znaczy to, że w wiedzy dorosłych pracujących, lecz nie kształcących się dalej, ostają się … Read More


UMYSŁ RUTYNIEJE

Umysł rutynieje, zainteresowania dla wiedzy bledną. Po latach kilkunastu wiedza fachowca z wyższym wy­kształceniem, lecz nie kształcącego się dalej, staje się archaiczna i co również znamienne mniej lub więcej karykaturalna. Wy­mogi praktyki zawodowej powodują bowiem akcentowanie nie­których elementów wiedzy fachowej, niekiedy drobnych detali w układzie systematycznym pojęć danej nauki, niemniej coraz to bardziej ważnych w … Read More


WIEDZA DOROSŁYCH

Rozbrat między wiedzą o przyrodzie i wiedzą o człowieku utrzymuje się nadal. A wiedza matematyczna stanowi całkowicie odosobnioną „wyspę” intelektualną. Co jest niemniej ważne: w wiedzy maturzysty i również studenta uczelni wyższej poza obrębem jego stu­diów tkwi wielka ilość luk i błędów, nieraz zaskakujących.U pracujących absolwentów szkoły akademickiej struktura wie­dzy jest w dużej mierze zależna … Read More


LOGICZNA SPOISTOŚĆ WIEDZY

Stopniowo na gruncie abstrakcyjnych zagadnień co do różnych rzeczy „absolutnych” wy­łaniają się zagadnienia bardziej realne, powiązane z określonym działem wiedzy, np. historycznej, co z kolei może stanowić punkt wyjścia do kształcenia się mniej lub więcej samodzielnego na po­ziomie akademickim. I właśnie raczej krąg zagadnień filozoficz­nych interesujących młodego człowieka niż znajomość powiązań logicznych i epistemologicznych między … Read More


POSTAWA WOBEC RZECZYWISTOŚCI

W grę wchodzi również przejściowa schizotymiczna postawa wobec rzeczywistości. Niezależnie od tego wiedza maturzysty jest nie tylko zasobniej­sza od wiedzy absolwenta szkoły podstawowej, ale i daleko bar­dziej pogłębiona. Jest taka głównie w sensie znajomości i rozumienia wielu związków między zjawiskami: fizycznymi, che­micznymi, biologicznymi, humanistycznymi, społecznymi itp., a więc również znajomości niechby niedokładnej szeregu abstrakcyjnych pojęć i … Read More